Du khách đi dạo ven hồ Xuân Hương cũng nghe tiếng suối chảy róc rách. Một dòng suối đổ vào hồ ở phía bắc, một dòng khác từ hồ chảy ra ở phía nam luồn dưới một cây cầu, ở gần bến xe. Chân cầu là đập ngăn dòng suối lại để điều hoà mực nước hồ. Cả hai dòng suối đều mang tên Cam Ly. Dòng chảy ra lượn về phía tây, khi cách hồ 2km phải vượt qua một đoạn suối bị chặn ngang bởi những tảng đá hoa cương lớn, tạo thành thác Cam Ly đẹp nổi tiếng của Đà Lạt với độ cao khoảng 30m. Vào mùa mưa, nước từ thượng nguồn đổ về thác tạo thành sương trắng cả một vùng trông rất thơ mộng. Cũng chính vì vậy mà Cam Ly một thời đã từng đi vào thơ ca, nhạc hoạ…Hình ảnh của Cam Ly được giới thiệu trong tạp chí “Revue indochine” và kể cả một số báo chí của Pháp trước đây.

Theo truyền thuyết mà các già làng ở đây kể lại thì tên Cam Ly có nguồn gốc từ tiếng K’Ho. Khi dòng Cẩm Lệ chảy ngang qua một ngôi làng của một bộ tộc người Lạt, vị tù trưởng người K’ Ho của tộc Lạt đó có tên K’ Mly nên dân trong vùng lấy tên ông đặt cho dòng suối nước của họ để ghi nhớ công lao của chủ làng đã cai quản buôn làng tươi đẹp. Và lâu ngày người ta đọc thành Cam Ly. Bên cạnh đó, có một giả thiết cho rằng Cam Ly xuất phát từ gốc Hán- Việt (cam là ngọt và ly là thấm vào). Có nghĩa rằng Cam Ly là biểu tượng của một dòng suối có nước ngọt từng làm đắm say lòng khách lãng du.Thác Cam Ly trước đây còn gắn với một khu rừng thông bên cạnh, được mang tên “rừng ái ân” (boie d’ramour) nhưng ngày nay khu rừng ấy không còn nữa. Dòng thác thiếu nước về mùa khô nhưng mùa mưa nước chảy cuồn cuộn, từng khối nước khổng lồ đổ xuống dữ dội.

Đến với nơi đây, bạn sẽ được chiêm ngưỡng một kiến trúc Biệt thự cổ của Pháp và hơn thế nữa, để được hiểu thêm về khối tài liệu có giá trị lịch sử, văn hóa của dân tộc đã được thế giới công nhận!

Được lưu trữ tại biệt điện cổ Trần Lệ Xuân bắt đầu từ năm 1983, thời gian trước đây, ít người biết và quan tâm đến Mộc bản triều Nguyễn. Nhưng kể từ sau khi được công nhận là di sản tư liệu của thế giới, hàng ngày có rất nhiều du khách tìm đến để tìm hiểu về khối tài liệu quý báu này, nhất là giới trẻ hiện nay. Không như một số thông tin cho rằng Mộc bản triều Nguyễn đã bị hư hại, thậm chí bị phá hủy, hiện tại những tấm mộc bản đã và đang được lưu giữ rất tốt tại biệt điện cổ này. Những người làm công tác lưu trữ tại trung tâm lưu trữ Quốc gia 4 đã tổ chức in dập ra những bản dập của Mộc bản triều Nguyễn, sau đó làm ra thành các phiên bản, giúp khách đến tham quan có thể cầm, xem, chụp hình và tận mắt thấy những tấm mộc bản, để từ đó có thể tưởng tượng một cách rõ nét nhất về khối tài liệu này.

Em Vũ Ngọc Thu – Khách du lịch cho biết: “Khi được tận mắt chứng kiến và tận tay sờ vào những tấm mộc bản thì em cảm thấy rất thú vị vì em đã được hiểu thêm về lịch sử, văn hóa của đất nước”.

Trong nhiều năm trở lại đây, công tác bảo tồn và trùng tu biệt thự cổ cũng như khối tài liệu mộc bản triều Nguyễn đã được quan tâm nhiều hơn. Đến với biệt điện Trần Lệ Xuân, du khách không khỏi ngỡ ngàng khi bước vào kho chuyên dụng lưu giữ tài liệu Mộc bản triều Nguyễn – nơi đang lưu giữ trên 30.000 tấm Mộc bản được khắc chữ Hán hoặc chữ Nôm (khắc ngược) mà còn bởi rất nhiều điều được đổi mới tại nơi đây.

Bà Phạm Thị Huệ – Giám đốc trung tâm lưu trữ Quốc gia 4 cho biết: “Du khách hài lòng bởi khu biệt điện cũ đã được trùng tu bằng chính tài liệu lưu trữ. Đây là một khu rất đẹp của thời đệ nhất, hiện nay đã thiết lập một khu trưng bày tài liệu quốc gia lớn. Dùng tài liệu lưu trữ còn phục dựng lại lịch sử lưu trữ cách mạng Việt Nam, phục dựng lại lịch sử miền trung Tây Nguyên trong chiến tranh giải phóng dân tộc”.

Tuy nhiên để khối tài liệu này thực sự là tài sản quý báu của quốc gia và Biệt điện Trần Lệ Xuân thực sự là điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước thì việc bảo vệ và phát huy những giá trị vốn có của khối tài liệu này không chỉ là việc của ngày một, ngày hai mà là công việc lâu dài, cần được quan tâm thường xuyên, liên tục và của nhiều người trong xã hội.

Festival Hoa Đà Lạt

Chào mừng Đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội, từ ngày 1 – 4/1/2010, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ phối hợp với UBND tỉnh Lâm Đồng và UBND thành phố Hà Nội tổ chức Festival hoa Đà Lạt 2010 tại thành phố Đà Lạt (Lâm Đồng).

Theo kế hoạch, Festival hoa Đà Lạt sẽ bao gồm rất nhiều hoạt động sôi nổi, hấp dẫn như: Thả bè hoa, chợ hoa, trưng bày triển lãm hoa và cây cảnh quốc tế…, trong đó, điểm nhấn của Festival sẽ là một tháp rùa hoa tuyệt đẹp nổi giữa mặt Hồ Xuân Hương, xung quanh hồ là các công trình đều được trang trí bằng hoa như: dàn nhạc hoa, đường hoa, tháp hoa, phố hoa…

Điểm khác của Festival lần này so với những lần trước, đó là: Chương trình diễu hành xe hoa trên đường phố sẽ được thay thế bằng màn thả bè hoa trên mặt Hồ Xuân Hương, tạo nên một khung cảnh thơ mộng, lãng mạn và đầy màu sắc.

Festival Hoa Đà Lạt là lễ hội văn hóa mang tầm quốc gia và quốc tế, là thương hiệu lễ hội riêng của thành phố Đà Lạt và được tổ chức hai năm một lần. Theo kế hoạch, năm 2009, Festival Hoa Đà Lạt sẽ diễn ra từ 19 – 23/12; tuy nhiên, để chào mừng Đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội, Festival Hoa Đà Lạt 2009 đã được Ban Tổ chức chuyển sang đầu năm 2010 và trở thành sự kiện đầu tiên mở màn cho chuỗi các sự kiện văn hóa lớn trên cả nước chào mừng Đại lễ kỷ niệm này.